نگاهی به وضعیت تیم ملی در آستانه جامجهانی؛ ماموریت ژنرال
نازنین دشتی
در شرایطی که تنشهای سیاسی و امنیتی در منطقه به اوج خود رسیده و سایه سنگین جنگ بر تمام جوانب زندگی از جمله فوتبال گسترده شده، اظهارات اخیر رئیس فدراسیون جهانی فوتبال، جیانی اینفانتینو بار دیگر توجهها را به سمت یکی از پرچالشترین رویدادهای ورزشی پیش رو جلب کرد. اینفانتینو در آخرین اظهارنظر خود با لحنی قاطع تاکید کرده است که تیم ملی فوتبال ایران، با وجود تمام موانع و گمانهزنیها، در جامجهانی ۲۰۲۶ شرکت خواهد کرد.
این سخنان در حالی مطرح میشود که پشت پرده این تصمیم، جدالهای دیپلماتیک، چالشهای امنیتی و بحرانهای داخلی تیم ملی، داستانی پیچیده و پرکشش را رقم زده است. حضور تیم ملی ایران در جامجهانی ۲۰۲۶ که قرار است به میزبانی مشترک سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شود، از همان ابتدا با حواشی و ابهامات زیادی روبهرو بود. قرعهکشی، سرنوشت را به گونهای رقم زد که هر سه دیدار تیم ملی ایران در مرحله گروهی، در خاک ایالات متحده آمریکا برگزار شود. این موضوع، با توجه به سابقه روابط تیره و تار دو کشور و تشدید تنشها پس از شروع جنگ، به سرعت به یک معمای سیاسی-ورزشی تبدیل شد.
.با آغاز جنگ و افزایش نگرانیها، مسئولان ایرانی تلاش گستردهای را برای تغییر محل برگزاری مسابقات آغاز کردند. هدف اصلی، انتقال بازیهای تیم ملی از آمریکا به مکزیک بود. مکزیک، به عنوان یکی دیگر از میزبانان جامجهانی و کشوری که روابط دیپلماتیک بهتری با ایران دارد، گزینهای منطقی به نظر میرسید. این تلاشها، نهتنها در سطح فدراسیون فوتبال، بلکه در سطوح بالاتر دیپلماتیک نیز دنبال شد.
کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک که پیشتر آمادگی کشورش را برای میزبانی از تیم ملی ایران اعلام کرده بود، به نظر میرسید که با این درخواست موافق است. اما در نهایت، اینفانتینو و فیفا، مهر تایید خود را روی برگزاری بازیها در آمریکا زدند. شینباوم هفته گذشته در یک نشست مطبوعاتی، پرده از این ماجرا برداشت و اعلام کرد:«فیفا درنهایت تصمیم گرفت که بازیهای جامجهانی ۲۰۲۶ نمیتوانند از مکانهای اصلی خود به جای دیگری منتقل شوند، چون از دیدگاه فدراسیون جهانی فوتبال، این امر مستلزم یک تلاش لجستیکی عظیم است.»
این پاسخ، اگرچه به ظاهر فنی و لجستیکی به نظر میرسید، اما در عمل، نشان دهنده اراده فیفا برای عدم دخالت در برنامهریزیهای کلان جامجهانی بود. این تصمیم، بار دیگر گمانهزنیها درباره احتمال انصراف تیم ملی ایران از حضور در مسابقات را تقویت کرد. در شرایطی که اعزام تیم ملی به آمریکا، به یک چالش امنیتی و سیاسی بزرگ برای مسئولان ذیربط تبدیل شده، این تصمیم فیفا، نهتنها گرهای از کار باز نکرد، بلکه بر پیچیدگیهای موجود افزود.
یکی از بزرگترین دغدغههای مسئولان ایرانی، فضای ملتهب و پرحاشیه در انتظار تیم ملی در آمریکاست. سابقه حواشی سیاسی در رویدادهای ورزشی، ذهنها را به سمت اتفاقات ناخوشایند سوق میدهد. کافی است به یاد بیاوریم که حضور تیم ملی زنان در مسابقات بینالمللی استرالیا، در روزهای آغازین جنگ، تا چه اندازه پرحاشیه و جنجالی از کار درآمد.
تصاویر اعتراضات، شعارها و درگیریهای لفظی در حاشیه مسابقات، نشان داد که ورزشکاران ایرانی در میادین بینالمللی، بیش از هر چیز با چالشهای غیرورزشی روبهرو هستند. حالا، تصور تکرار این حواشی، آن هم در ابعادی به مراتب وسیعتر، در قلب ایالات متحده آمریکا، اصلا دور از انتظار نیست. حضور تیم ملی ایران در آمریکا، به یک میدان تقابل سیاسی و رسانهای تبدیل خواهد شد.
حواشی سیاسی، تنها به اعتراضات خیابانی محدود نمیشود. اظهارنظرهای مقامات آمریکایی نیز بر پیچیدگی ماجرا افزوده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا تاکنون دو اظهارنظر پیرامون حضور تیم ملی ایران در ایالات متحده داشته است. ابتدا، موضعی نسبتا بیتفاوت اتخاذ کرد و گفت که برایش فرقی نمیکند تیم ایران راهی جامجهانی شود یا نه.
اما در پیامی که بازتاب بسیار زیادی هم پیدا کرد، در شبکههای اجتماعی نوشت:«به تیم ملی فوتبال ایران برای حضور در جامجهانی خوشآمد میگویم، اما حقیقتا فکر نمیکنم حضورشان در آنجا مناسب باشد. این را به خاطر جان و امنیتشان میگویم.» این اظهارنظر، گره معادلات را کورتر کرد. از یک سو ترامپ به ظاهر نگران امنیت بازیکنان ایرانی است، اما از سوی دیگر این سخنان میتواند به عنوان یک تهدید ضمنی یا پیشبینی حوادث احتمالی تلقی شود. واکنشها در تهران به این اظهارات، نشان داد که این موضوع به یک مسئله امنیتی جدی تبدیل شده است.
مساله تنها سیاسی و امنیتی نیست. از نظر روانی و فنی نیز تیم ملی برای شرکت در جامجهانی ۲۰۲۶ با مشکلات زیادی مواجه است. بخشی از داستان، به تمرکز بازیکنان مربوط میشود. در شرایطی که کشور درگیر جنگ است، انتظار میرود تمرکز بازیکنان، به شدت تحت تاثیر قرار گیرد. باید دید در زمان آغاز تورنمنت، شرایط کشور به چه شکل است و آیا بازیکنان میتوانند با ذهنی آسوده، وارد میدان رقابت شوند.
از نظر فنی هم اما اغلب ملیپوشان شاغل در لیگ ایران مدتهاست تمرین و بازی درست و حسابی نداشتهاند و از فرم مطلوب فاصله دارند. لیگ داخلی، به دلیل شرایط جنگی و تعطیلیهای مکرر، از کیفیت لازم برخوردار نیست. این وضعیت، به طور مستقیم بر آمادگی بازیکنان تاثیر گذاشته است. بازتاب این وضعیت را میشد در سطح کیفی این نفرات در دیدار دوستانه با نیجریه دید.
تیم ملی، در این بازی دوستانه، عملکردی ضعیف از خود نشان داد و این نگرانی را ایجاد کرد که آیا بازیکنان در سطح استاندارد جامجهانی قرار دارند یا خیر. جامجهانی، بزنگاه متفاوتی است و در استاندارد کاملا بالاتری برگزار میشود.در این مدت، تک و توک بازیکنان تیم ملی هم به خاطر برخی حواشی خود زیر ذرهبین رفتند و خبرساز شدند. شاید اصلیترین چهره از این دست، سردار آزمون بود؛ مهاجم سرشناس تیم ملی که در طول جنگ یک استوری با تصویری از حکام اماراتی منتشر کرد و مورد غضب قرار گرفت. پس از آن، خبر اخراج آزمون از تیم ملی منتشر شد و او از اردوی اخیر تیم ملی و دو بازی دوستانه در کشور ترکیه کنار رفت.
این اتفاق، نهتنها حواشی سیاسی را به داخل تیم ملی کشاند، بلکه از نظر فنی نیز امیر قلعهنویی را با چالشی بزرگ روبهرو کرد. سردار آزمون، یکی از مهمترین بازیکنان تیم ملی است و غیبتش میتواند به مشکلات قلعهنویی دامن بزند. تا این لحظه روشن نیست سرنوشت آزمون چه خواهد شد و آیا او به تیم ملی بازخواهد گشت یا خیر. اما این ماجرا، نشان میدهد که فضای تیم ملی، به شدت تحت تاثیر مسائل غیرورزشی قرار گرفته است.
.درنهایت باید گفت در حالی که فیفا بر حضور ایران در جامجهانی اصرار دارد، واقعیتهای موجود نشان میدهد که این حضور، نه یک رویداد ورزشی عادی، بلکه یک ماموریت پرخطر و پرچالش برای تیم ملی خواهد بود و باید دید قلعهنویی میتواند از این ماموریت سربلند بیرون بیاید یا خیر.
دیدگاه تان را بنویسید