فرسودگی ناشی از کار نباید نادیده گرفته شود

پس از ابلاغ نامه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که کمیته‌های استانی را موظف می‌کند درخواست‌های بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور را صرفا براساس عوامل تصریح‌شده در قانون بررسی کنند، ابهام درباره نحوه لحاظ شدن عوامل ارگونومیکی در تشخیص این مشاغل بالا گرفته است. در همین رابطه، یک عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار با تاکید بر اینکه این نامه خلاف قانون نیست، آن را از نظر اجرایی دارای ابهام دانست.

«محمد گنجی‌کیا» عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار استان تهران در گفت‌وگو با ایسنا درباره نامه اخیر و در رابطه با بررسی عوامل تاثیرگذار بر معرفی یک شغل به‌عنوان مشاغل سخت و زیان‌آور که برای مدیران کل استان‌ها ارسال شده است، اظهار کرد: این نامه از دو جهت قابل بررسی است؛ نخست اینکه بر متن صریح قانون مشاغل سخت و زیان‌آور تاکید دارد که قابل نقد نیست اما از منظر اجرایی می‌توان نقدهایی به آن وارد کرد.

او با اشاره به متن قانون مشاغل سخت و زیان‌آور توضیح داد: طبق متن صریح قانون، الحاقیه ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و ماده نخست آیین‌نامه اجرایی آن، تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور مستلزم بررسی عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار است و اشاره‌ای به عوامل ارگونومیکی نشده است اما در کمیته‌های تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور نمی‌توان آثار ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی را نادیده گرفت.

عضو هیات مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران افزود: زمانی که عوامل ارگونومیکی در نتیجه عوامل مکانیکی آسیب‌زا ایجاد می‌شوند، کمیته‌های تشخیص نمی‌توانند آنها را نادیده بگیرند و این موضوع از نظر کارشناسی محل نقد است. عوامل ارگونومیکی ارتباط بسیار نزدیکی با عوامل مکانیکی دارند و به‌شدت از آنها تاثیر می‌پذیرند.

او ادامه داد: در این نامه تاکید شده که کمیته‌های مشاغل سخت و زیان‌آور، عوامل ارگونومیکی را نپذیرند اما به‌طور دقیق نمی‌دانم منظور صرفا عوامل ارگونومیکی مستقل است یا حتی عوامل ارگونومیکی ناشی از تکرار عوامل مکانیکی زیان‌آور نیز مدنظر قرار گرفته است. اگر منظور حالت دوم باشد، از نظر من این رویکرد صحیح نیست و نباید 

اجرایی شود.

گنجی‌کیا تصریح کرد: ممکن است این نامه در عمل دامنه شمول مشاغل سخت و زیان‌آور را محدود کند، اما خلاف قانون نیست زیرا در قانون تنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی ذکر شده‌اند و نامه نیز بر همین موارد تاکید دارد. با این حال، تاکید من این است که آثار ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی نباید نادیده گرفته شود. در این نامه بر حذف اثرپذیری عوامل ارگونومیکی تاکید شده اما مشخص نیست دقیقا کدام دسته از عوامل ارگونومیکی مدنظر بوده است.

عضو شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار در پایان با اشاره به ایرادهای نگارشی و مفهومی نامه شماره ۴۲۴۹۴ گفت: بار دیگر تاکید می‌کنم که این نامه خلاف قانون نیست اما دارای ابهام است و روشن نیست که صرفا عوامل ارگونومیکی مستقل مدنظر قرار گرفته یا عوامل ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی نیز شامل آن می‌شود. در هر صورت، نباید عوامل ارگونومیکی را به‌طور کامل نادیده گرفت زیرا این عوامل ارتباط و تأثیرپذیری زیادی از عوامل مکانیکی دارند.