مرگ چهار نان‌آور خانواده در گودال سهل‌انگاری کارفرما

روز شنبه (سوم مرداد) زمین بار دیگر دهان باز کرد تا قربانیان بی‌صدای بی‌مبالاتی‌ها را ببلعد. ۹ کارگر ساختمانی که برای کسب لقمه‌ای نان حلال، در گودالی از غفلت مشغول به کار بودند، ناگهان زیر خروارها خاک سرد مدفون شدند؛ آواری که نه از قهر طبیعت، بلکه از فروریختن دیواره‌های ناایمن و سهل‌انگاری مرگبار کارفرما بر سرشان آوار شد. آتش‌نشانان با تلاشی نفس‌گیر، تن‌های خسته و درهم‌کوبیده این کارگران را از تاریکی خاک بیرون کشیدند اما برای چهار تن از این کارگران، نفس‌های آخر در همان تلخی مطلق کشیده شده بود و پنج مصدوم دیگر نیز با تنی مجروح و حالی وخیم روانه بیمارستان شدند.

اما آنچه در این میان از خود فاجعه دردناک‌تر می‌نماید، سکوت و انفعال مسئولان استانی است؛ انگار نه انگار که چهار انسان و چهار نان‌آور خانواده، در مسلخ اشتباه و سودجویی جان باخته‌اند! کسی خم به ابرو نیاورد و آب از آب تکان نخورد گویا که جان کارگر در این هیاهوی بی‌تفاوتی، ارزان‌ترین متاع بازار است.

کارفرمایان غالباً به دنبال منافع خود هستند و به‌جای ایمن‌سازی محیط و بیمه کردن کارگر، صرفاً به خرید یک بیمه مسئولیت مدنی و حوادث بسنده می‌کنند تا اگر اتفاقی افتاد، دیه قربانیان از آن طریق پرداخت شود

متاسفانه مرگ خاموش کارگران در کارگاه‌های فاقد ایمنی، به تراژدی تکراری و تلخی بدل شده که گویی وجدان خفته متولیان امر را بیدار نمی‌کند.

روایت یک فاجعه و گلایه از سال‌ها بی‌مهری

«محمدرضا داوری»، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی استان خراسان رضوی و عضو هیأت مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی کشور در تشریح جزئیات این حادثه دلخراش در منطقه طرق مشهد به ایلنا گفت: این ۹ کارگر که همگی ایرانی بودند، در حین انجام عملیات گودبرداری بر اثر ریزش ناگهانی کوهی از آوار گرفتار شدند که متأسفانه چهار نفر از این عزیزان جان خود را از دست دادند.

وی درباره وضعیت پنج مصدوم دیگر این حادثه افزود: این افراد توسط نیروهای اورژانس به بیمارستان منتقل شدند و خوشبختانه پس از دریافت خدمات درمانی و بهبود نسبی، همگی از بیمارستان ترخیص شده‌اند.

داوری با ابراز تأسف عمیق از وضعیت بیمه این آسیب‌دیدگان تصریح کرد: نکته بسیار دردناک ماجرا اینجاست که هیچ‌کدام از این کارگران حادثه‌دیده، تحت پوشش بیمه کارگران ساختمانی نبوده‌اند.

او در پاسخ به سؤالی پیرامون مقصران این حادثه توضیح داد: هرچند نظریه نهایی کارشناسان اداره کار در خصوص تعیین دقیق درصد تقصیر هنوز به طور رسمی اعلام نشده اما با توجه به ابعاد حادثه و اینکه نرخ فوتی‌ها بالا بوده، به طور قطع صددرصد تقصیر متوجه پیمانکار یا کارفرمای پروژه 

خواهد بود.

خلاصه شدن ماجرا به پرداخت دیه

رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی خراسان رضوی با انتقاد شدید از وضعیت کلی ایمنی و شرایط شغلی کارگران ساختمانی اظهار داشت: علاوه بر فقدان پوشش بیمه‌ای، هیچ‌گونه امنیت جانی و شغلی برای کارگران وجود ندارد. متأسفانه طرح‌های ایمنی و بهداشت در کارگاه‌ها اجرا نمی‌شود و کسی هم پیگیر رعایت آنها نیست. کارفرمایان غالباً تنها به دنبال منافع خود و سوءاستفاده از نیروی کار هستند و به جای ایمن‌سازی محیط و بیمه کردن کارگر، صرفاً به خرید یک بیمه مسئولیت مدنی و حوادث بسنده می‌کنند تا اگر اتفاقی افتاد، دیه قربانیان از آن طریق پرداخت شود. اگر اصول ایمنی رعایت می‌شد، همگی این ۹ کارگر امروز سالم به خانه‌هایشان بازمی‌گشتند.

عضو هیأت مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی کشور با اشاره به بی‌مهری‌های صورت گرفته در حق کارگران ساختمانی طی سال‌های اخیر بیان کرد: طی چند سال گذشته و با وجود تغییر سه دولت، تأمین اجتماعی از زیر بار بیمه کارگران ساختمانی شانه خالی کرده است. نیمی از کارگرانی که پیشتر بیمه بوده‌اند نیز بیمه‌شان قطع شده و در حال حاضر بازرسان به دلایل مختلف، در حال قطع بیمه کارگران واقعی هستند. داوری افزود: در استان خراسان پیش از این ۷۵هزار کارگر بیمه‌شده داشتیم اما این آمار اکنون به ۳۰هزار نفر کاهش یافته است. این یک ظلم و تبعیض کاملاً آشکار است. کارگران ساختمانی که از پیش زیر چکمه‌های سودجویان له شده بودند، اکنون وضعیت به مراتب بدتری را تجربه می‌کنند و هیچ کسی حامی این کارگران نبوده و نیست.

وی با اشاره به اظهارات مسئولان تأمین اجتماعی خاطرنشان کرد: اعلام می‌کنند که منابعی برای تأمین پوشش بیمه کارگران ساختمانی ندارند و به کارگرانی که بیمه‌شان قطع می‌شود پیشنهاد می‌دهند که حق‌بیمه‌های کارفرمایی یا اختیاری پرداخت کنند؛ در حالی که اگر یک کارگر ساختمانی توانایی مالی داشت، به دنبال همان بیمه با سهم هفت درصدی نمی‌رفت.

در حال حاضر حدود ۲۰۰ الی ۳۰۰ هزار کارگر ساختمانی در نوبت انتظار بیمه هستند و بیمه ۲۰۰ الی ۳۰۰ هزار نفر دیگر نیز قطع شده که باید تحت پوشش قرار گیرند

فریادهایی که به گوش کسی نمی‌رسد

داوری با گلایه از دولت و نمایندگان مجلس تصریح کرد: از مجلسی‌هایی که با رأی همین کارگران به مجلس راه یافته‌اند، به شدت گله‌مندیم. آنها متأسفانه به فکر کارگران شهرستان و حوزه انتخابیه خود نیستند، در حالی‌که بیشترین آسیب‌های اجتماعی دقیقاً در حوزه همین کارگران ساختمانی رخ می‌دهد. تقاضای ما این است که دولت یک طرح جامع به مجلس ارائه دهد و مجلس نیز با در نظر گرفتن تمام جوانب، قانونی مستمر وضع کند تا بیمه کارگران به صورت سلیقه‌ای قطع نشود.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۲۰۰ الی ۳۰۰ هزار کارگر ساختمانی در نوبت انتظار بیمه هستند و بیمه ۲۰۰ الی ۳۰۰ هزار نفر دیگر نیز قطع شده که باید تحت پوشش قرار گیرند. ما از کمیسیون‌های اجتماعی و کارگری مجلس و همچنین اعضای هیأت امنای تأمین اجتماعی که از وضعیت و معضلات کارگران ساختمانی اطلاع کامل دارند، تقاضای رسیدگی و چاره‌اندیشی داریم. با وجود جلسات متعدد، متأسفانه تاکنون فریاد ما به جایی نرسیده است.

رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی خراسان رضوی در پایان با درخواست از رسانه‌ها برای انعکاس صدای کارگران، تأکید کرد: کارگران در حال سوختن و ساختن هستند اما کسی به فکرشان نیست. با وضعیت فعلی، ما هر روز شاهد حوادث تلخی چون سقوط از پله، داربست و ارتفاع هستیم و در برابر این کارگران و خانواده‌هایشان شرمنده‌ایم. از رسانه‌ها می‌خواهیم فریادرس ما باشند. امیدواریم وزارت رفاه و دولت، اقدامی اساسی انجام دهند تا هزاران کارگری که امید به آینده و زندگی ایمن دارند تحت پوشش بیمه قرار گیرند و اگر خدای ناکرده در اثر حادثه کار جان خود را از دست دادند، خانواده‌هایشان پس از آنها از یک امنیت حداقلی برخوردار باشند.