شکایت؛ ابزار قهری دموکرات‌ها برای توقف جنگ ایران

رامین پرتو

از ابتدای حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، طیف گسترده‌ای از مخالفان این اقدام در آمریکا به صف‌بندی سیاسی- اجتماعی علیه ترامپ و تیم راستگرای وی پرداختند که باید آنها را به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول فعالان مدنی و مخالفان جنگ در سراسر ایالات متحده بودند که صراحتاً در کف خیابان‌های آمریکا و حتی برخی از کشورهای اروپایی با این اقدام مخالفت کردند. این طیف بارها از سوی ترامپ و وزرای او مانند پیت هگست، وزیر جنگ و همچنین مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده مورد انتقاد و هدف قرار گرفتند و بارها از آنها به عنوان طیف‌های چپی آمریکا یاد شد که تفکرات سوسیالیستی دارند و صرفاً به دنبال انتقاد از دولت دم ترامپ در جنبه‌های مختلف هستند. 

آخرین نظرسنجی نشان می‌دهد، ۳۴ درصد از آمریکایی‌ها عملکرد ترامپ در کاخ سفید را تایید می‌کنند که نسبت به ۳۶ درصد در نظرسنجی پیشین (رویترز- ایپسوس- ۱5 تا ۲۰ آوریل)، کاهش یافته است؛ کاهشی که دلیل آن آثار اقتصادی جنگ علیه ایران ارزیابی می‌شود

ترامپ به انضمام تیم او و رسانه‌های هماهنگ با جریان ماگا (مانند فاکس نیوز)، دائماً مخالفان با جنگ ایران را با استفاده از برچسب‌زنی‌های گسترده در امتداد طیف چپ ایالات متحده دسته‌بندی کرده و حتی کار به جایی رسیده که او در پست‌هایی که در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» منتشر می‌کند، بی‌پروا با نام بردن از روزنامه‌نگاران روزنامه‌هایی مانند نیویورک‌تایمز و وال استریت ژورنال، آنها را دروغگو می‌نامد و معتقد است که این جماعتِ منتقد از وی، اساساً به دنبال آن هستند که دستاوردهایی که به زعم او در دو ماه گذشته به دست آمده را نادیده گرفته و به باد نقد بگیرند.

اما دسته دوم که انتقاد از ترامپ را کنار نمی‌گذارند و حالا وارد یک «چرخه تقابل سیستماتیک» با او و محافظه‌کاران شده‌اند، قانونگذاران دموکرات مستقر در کنگره آمریکا هستند که ترامپ اگرچه در رسانه‌ها علناً از آنها انتقاد می‌کند اما در محافل خصوصی به نظر می‌رسد که با نزدیک شدن به انتخابات میان دوره‌ای کنگره یک هراس سیاسی را برای وی رقم زده است. 

دموکرات‌ها و طرح شکایت از ترامپ   

از هفته‌های پیش تاکنون دموکرات‌های سنا بارها و بارها بر این موضوع تاکید کرده‌اند که اختیارات جنگی ترامپ باید به هر ترتیب که شده کاهش پیدا کند و در این خصوص پنج بار رأی‌گیری اتفاق افتاده است. وضعیت به جایی رسید که چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس سنای آمریکا (سه‌شنبه) در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که «دموکرات‌های سنا این هفته برای ششمین بار رای‌گیری درباره قطعنامه اختیارات جنگی را (با هدف پایان دادن به جنگ انتخابی ترامپ در ایران) به جریان خواهند انداخت». او همچنین با طعنه به هم‌حزبی‌های ترامپ نوشت: «‌آیا جمهوری‌خواهان با رسیدن به شصتمین روز از یک جنگ بی‌ملاحظه و غیرمحبوب، همچنان به حمایت از ترامپ ادامه خواهند داد و خود را بیش از پیش در گور فرو خواهند برد؟». 

این مواضع چاک شومر شاید نشان دهد که دموکرات‌ها وارد یک تقابل آشکار با ترامپ و محافظه‌کاران شده‌اند اما در پشت این اقدامات از یک روند جدید حقوقی و قانونی پرده برداری شده که گویای جنگ حقوقی جدید دموکرات‌ها علیه ترامپ است. 

در این خصوص چندین منبع آگاه به نشریه «تایم» گفته‌اند که دموکرات‌های کنگره آمریکا در حال بررسی طرح شکایت علیه دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، در صورت ادامه جنگ با ایران فراتر از مهلت قانونی روز جمعه بدون اخذ مجوز کنگره هستند و این امر می‌تواند منجر به درگیری احتمالی بر سر اختیارات جنگی رئیس‌جمهور آمریکا در چارچوب قانون اساسی شود، آن هم در شرایطی که کنگره برای رأی‌گیری دیگری در این هفته آماده می‌شود. این بحث‌های داخلی که قبلا گزارش نشده‌اند، توسط قانونگذاران آمریکایی هنوز در مراحل اولیه توصیف شده‌اند، اما اگر رئیس‌جمهور آمریکا به این موضوع ادامه دهد، وضع می‌تواند در هفته‌های آینده تشدید شود.

دموکرات‌های کنگره در حال بررسی طرح شکایت علیه ترامپ در صورت ادامه جنگ با ایران فراتر از مهلت قانونی روز جمعه بدون اخذ مجوز کنگره هستند و این امر می‌تواند منجر به درگیری احتمالی بر سر اختیارات جنگی رئیس‌جمهور آمریکا در چارچوب قانون اساسی شود

بر اساس قطعنامه اختیارات جنگی ۱۹۷۳، رئیس‌جمهور آمریکا رسما در دوم مارس کنگره را از آغاز اقدام نظامی علیه ایران با همراهی اسرائیل مطلع کرد که این به او ۶۰ روز (تا اول مه) فرصت می‌دهد بدون تصویب قانون یکه‌تازی کند. براساس گزارش نشریه تایم، دموکرات‌های آمریکایی معتقدند که نزدیک شدن به این تاریخ به آنها بهترین فرصت را برای به چالش کشیدن این جنگ غیرقانونی می‌دهد. 

مصاحبه با ده‌ها دموکرات در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا نشان می‌دهد که این حزب به طور فزاینده‌ای در حال دست و پنجه نرم کردن با چگونگی اعمال محدودیت‌هایی بر جنگ ترامپ علیه ایران است و متقاعد شده است که مهلت ۶۰ روزه قریب‌الوقوع تحت قطعنامه اختیارات جنگی ممکن است قوی‌ترین فرصت آنها تاکنون برای به چالش کشیدن جنگی باشد که به طور غیرقانونی آغاز شده و بدون نظارت معنادار کنگره ادامه یافته است.

در این خصوص چندین نفر از این دموکرات‌ها به تایم گفته‌اند که اگر ترامپ این قانون را نادیده بگیرد، کنگره یک ادعای قانونی معتبر خواهد داشت، اگرچه اکثر آنها استدلال کردند که آنها ابتدا باید قبل از مراجعه به دادگاه‌ها، تمام راه‌های قانونی را طی کنند. به عنوان مثال سناتور «ریچارد بلومنتال» از کنتیکت، وکیلی که در کمیته‌های قضایی و نیروهای مسلح عضویت دارد و در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ به طور ناموفقی از او شکایت کرده است، اعلام کرده که باید اقدامات قانونی بررسی شود. او باید با غیرقانونی بودن روبرو شود و دادگاه یکی از راه‌های انجام این کار است. 

همچنین «تد لیو» نماینده کالیفرنیا و نایب رئیس فراکسیون دموکرات‌های مجلس نمایندگان، این باور را تکرار کرد که اگر ترامپ مهلت ۶۰ روزه را نادیده بگیرد، کنگره باید به دنبال طرح دعوی قضایی باشد. او استدلال کرد که این مهلت، شانس آنها را برای تضمین جایگاهشان افزایش می‌دهد. این مانع اولیه‌ای است که باید قبل از پیشبرد طرح دعوی برطرف شود. وی می‌گوید «کاملا طرفدار طرح دعوی هستم. من معتقدم که ما استدلال بسیار محکمی خواهیم داشت که جایگاهمان را حفظ خواهیم کرد. اگر ما اعتبار نداشته باشیم، اساسا این قانون هرگز نمی‌تواند اجرا شود».

بحث‌های کنونی، واضح‌ترین نشانه‌های جدید را نشان می‌دهد که دموکرات‌ها، که بارها در تلاش‌هایشان برای مهار جنگ از طریق رأی‌گیری‌های عمومی با مانع مواجه شده‌اند، در جستجوی راه‌های جدیدی برای اعمال یک سنجش قانونی در مورد اینکه چه کسی تصمیم می‌گیرد آمریکا چه زمانی وارد جنگ شود، هستند.

کاهش محبوبیت در سایه تقابل حزبی 

اینکه تا چه حد دموکرات‌ها می‌توانند به جنگ آمریکا علیه ایران پایان دهند و با یک اهرم حقوقی مشخص علیه ترامپ او را وادار به عقب‌نشینی از تصمیمات فعلی خود کنند، موضوعی است که حداقل از حیث شکلی می‌تواند فشارهایی را به ترامپ وارد کند اما موضوع مهمتر این است که جایگاه او در افکار عمومی ایالات متحده هم در حال تنزل پیدا کردن است. 

به عنوان مثال بر اساس نظرسنجی جدید خبرگزاری رویترز و موسسه تحقیقاتی ایپسوس، محبوبیت «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا به دلیل نارضایتی فزاینده آمریکایی‌ها از عملکرد او در زمینه کنترل هزینه‌های زندگی و جنگ غیرقانونی علیه ایران به پایین‌ترین سطح در دوره فعلی ریاست‌جمهوری او سقوط کرده است. این نظرسنجی نشان می‌دهد، ۳۴ درصد از آمریکایی‌ها عملکرد ترامپ در کاخ سفید را تایید می‌کنند که نسبت به ۳۶ درصد در نظرسنجی پیشین رویترز - ایپسوس که از ۱۵ تا ۲۰ آوریل انجام شد، کاهش یافته است.

حال باید منتظر بود و دید که آیا دموکرات‌ها توان مهار وی را با اهرم قانونی خواهند داشت یا خیر؟!