جشنواره تئاتر فجر امسال، به لحاظ محتوایی و نیز شیوه اجرا، دو تفاوت عمده با جشنواره‌های سال‌های قبل دارد؛ تفاوت نخست برمی‌گردد به هدف جشنواره امسال که مبنای آن مرور فعالیت‌های سه دهه و اندی گذشته است. علاوه بر این و دوم، در جشنواره امسال، اهمیت و جایگاه خاصی برای تئاترهای استانی در نظر گرفته شده است. آن‌چه در پی می‌آید یادداشت دبیر جشنواره تئاتر ۹۷ است بر چنین رویکردهایی.

نادر برهانی مرند*

1  ...  جشـنواره‌ بین‌المللـی تئاتـر فجـر حالا دیگـر سـی‌‌وهفـت ساله شده است. سـی‌‌وهفـت سالگی سن بلوغ اندیشـه‌‌ست؛ سـه قـدم مانـده به چهل سالگی‌ست‌؛ سـن کمـال، سـن شایسـتگی انسـان بـرای بعثـت! بگذاریـد همیـن ابتـدا سـر تعظیـم فرود‌ آوریـم در پیشگاه هنرمنـدان، مدیـران و دبیرانـی که سـی‌وشـش دوره برای این شایسـتگی و بلـوغ، متعهدانـه تلاش کرده‌انـد. خداونـد را شاکـریم که امـروز پرچـم پرافتخـار این میهمانـی بشکوه دردسـتان ماسـت. امیـد دارم به لطـف حضـرت دوسـت و یـاری و تـلاش مجدانـه‌ هـم‌دلان صدیقـم، جشـنواره‌ای در خور میهمانان بزرگ و ارجمنـدش برگـزار کنیـم.

2 مـن و بسـیاری از هم نسـلانم، فرزنـد جشـنواره‌ تئاتـر فجریـم و شایسـته اسـت اعتـراف کنیـم که فرصت برکشـیدن و بالیـدن درکنـار بزرگان‌مـان را وامـدار فجریـم؛ فجـر بـه مـا جوانـان گمنـام دیـروز امـکان دیـده شـدن داد. جشنواره سـی‌وهفتـم فجـر نیـز بـر آن اسـت کـه بـا ایجـاد فضـای رقابتـی سـالم، عـلاوه بر هیجـان بخشـیدن به ایـن جشـن بزرگ بستر مناسـبی بـرای بـروز اندیشـه‌هـای تـازه فراهـم آورد. استعدادهایـی کـه چـه بسـا در هیاهـوی اجراهـای متکثـر این روزهـای تئاتـر کمتـر دیـده می‌شـوند یا اصـلاً دیـده نمی‌شـوند.

3  جشنواره‌ سی‌وهفتم تئاتـر فجر مرور‌محـور است. برآینـد اجراهـای عمومـی‌ اسـت. این گفتمـان البتـه فرصـت مغتنمـی فراهـم مـی‌آورد بـرای نمایـش به‌گزینـی از کهکشـان رنگیـن تئاتـر ایـران‌زمیـن. پـس مـا تمـام توان خـود را صـرف انتخـاب شایسـته از میـان آثار تولیـد شـده کـرده و برگزاری بایسـته، منظـم و سرشـار از احتـرام جشـنواره را مسـئولیت مهـم خـود مـی‌دانیم. در ایـن راسـتا همـه‌‌ رشـته‌ها و صنـوف تئاتـر از منزلـت و جایگاهـی به سـزا برخـوردار خواهنـد بـود و تـلاش بر آنسـت کـه ایـن نگـرش تـا انتهـای جشـنواره در همـه‌ سـطوح جـاری شـود.

4 جشـنواره‌های اسـتانی تئاتـر، بخشـی مهـم و جدایی‌ناپذیـر از انـدام‌واره‌ تئاتـر فجرنـد. چـه، هنـوز در برخـی از اسـتان‌های ما چـراغ تئاتر به مـدد این جشنواره‌هاسـت که فروغی دارد. در جشـنواره‌ سـی‌وهفتم تلاش مجدانه‌ای می‌شـود که ارجمندی این جشـنواره‌ها که بخشـی مهم از روال همیشـگی تئاتر فجر بـوده‌انـد، بیشـترحفظ شـود. به‎عنـوان نمونه: بـا این‎که کثـرت آثار متقاضی، عملاً رویکـرد انتخـاب را از طریق ارزیابی زنده سـخت می‌کند، برآن هسـتیم که به احتـرام هنرمنـدان شـرکت‌کننده در جشـنواره‌های اسـتانی، برگزیدگان نهایـی این جشـنواره‌ها را تا حد امـکان از این طریـق برگزینیم.

5  تجربـه‌ رونـد برگـزاری چنـد سـاله‌ اخیـر جشـنواره نشـان از علاقـه‌ طیـف گسـترده‌ هنرمنـدان تئاتـر به حضور در بخـش‌هـای رقابتـی جشـنواره دارد، ایـن مهـم مـا را بر آن داشـت تـا بـا احتـرام بـه ایـن میـل عمومـی- فارغ از دیـدگاه‌هـای متفـاوت در ایـن خصـوص- جهـت برنامـه‌ریـزی بموقـع و انضـباط بخشـیدن به فرآینـد برگـزاری جشـنواره، در سـه بخـش «رقابتـی» و یـک بخـش «غیر رقابتی» پذیـرای آثـار باشـیم. فرآینـد پذیـرش هـم بـه گونـه‌ای‌سـت که انتخـاب حضـور در بخـش‌هـای مختلـف از همـان ابتـدای ثبـت‌نـام به اختیـار متقاضـی خواهـد بـود.

6   امسال انقلاب اسلامی چهل ساله می‌شود. این تقارن مبارک فضای سرور و جشن‌وارگی دوره‌ سی‌وهفتم را دو چندان می‌کند. پس به فال نیکش می‌گیریم و به استقبال جشن سی‌وهفتمین دوره‌ تئاتر فجر و چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی می رویم.

 هلاک ما به بیابان عشق خواهد بود /  کجاست مرد که با ما سر سفر دارد

*  دبیر سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر